Luật Doanh nghiệp 2020 đã tạo ra bước ngoặt lớn khi cho phép các loại hình công ty TNHH và công ty cổ phần linh hoạt lựa chọn có một hoặc nhiều người đại diện theo pháp luật.
Nhằm bảo đảm tính minh bạch và an toàn pháp lý cho các bên tham gia giao dịch, pháp luật doanh nghiệp quy định ba nguyên tắc nền tảng:
Quyền quyết định thuộc về doanh nghiệp: Số lượng, chức danh quản lý, quyền và nghĩa vụ cụ thể của từng người đại diện bắt buộc phải được quy định chi tiết trong Điều lệ công ty.
Bảo đảm sự có mặt tại Việt Nam: Doanh nghiệp phải luôn có ít nhất 01 người đại diện theo pháp luật cư trú tại Việt Nam. Trường hợp người đại diện duy nhất xuất cảnh khỏi Việt Nam thì phải ủy quyền bằng văn bản cho cá nhân khác cư trú tại Việt Nam thực hiện quyền và nghĩa vụ.
Yêu cầu chức danh bắt buộc theo từng mô hình:
Công ty TNHH 1 thành viên: Người đại diện phải là Chủ tịch Hội đồng thành viên/Chủ tịch công ty, hoặc Giám đốc/Tổng giám đốc.
Công ty TNHH 2 thành viên trở lên: Người đại diện là Chủ tịch Hội đồng thành viên, hoặc Giám đốc/Tổng giám đốc.
Công ty Cổ phần: Nếu có 01 người đại diện, người đó là Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT) hoặc Giám đốc/Tổng giám đốc (mặc nhiên là Chủ tịch HĐQT nếu Điều lệ không quy định khác). Trường hợp có từ 02 người đại diện trở lên, Chủ tịch HĐQT và Giám đốc/Tổng giám đốc đương nhiên là người đại diện theo pháp luật của công ty.
Dưới góc nhìn của một luật sư riêng, việc lựa chọn danh tính và chức danh giữ vai trò đại diện theo pháp luật cần được tính toán kỹ lưỡng dựa trên cấu trúc quản trị doanh nghiệp thực tế, tránh tình trạng "cài răng lược" gây tắc nghẽn bộ máy điều hành.
.png)
Khi doanh nghiệp đăng ký từ hai người đại diện theo pháp luật trở lên, mối quan hệ giữa các đại diện và nghĩa vụ đối với bên thứ ba sẽ vận hành theo hai kịch bản pháp lý rõ rệt:
Trường hợp Điều lệ công ty quy định cụ thể phạm vi quyền hạn của từng người đại diện (ví dụ: một người đại diện phụ trách các giao dịch tài chính, tín dụng; một người đại diện phụ trách vận hành, nhân sự và ký kết hợp đồng thương mại).
Khi đó, mỗi người đại diện chỉ thực hiện quyền hạn và chịu trách nhiệm độc lập trong phạm vi công việc được phân công.
Các giao dịch do người đại diện thực hiện đúng thẩm quyền luật định và Điều lệ sẽ phát sinh hiệu lực pháp lý ràng buộc đối với doanh nghiệp.
Trường hợp Điều lệ công ty chỉ ghi nhận số lượng người đại diện mà bỏ trống việc phân định phạm vi thẩm quyền, pháp luật quy định:
Mỗi người đại diện đều là đại diện đủ thẩm quyền: Bất kỳ người đại diện nào cũng có quyền đại diện cho công ty thực hiện toàn bộ các giao dịch trước bên thứ ba.
Chịu trách nhiệm liên đới toàn bộ: Tất cả người đại diện theo pháp luật phải chịu trách nhiệm liên đới đối với mọi thiệt hại gây ra cho doanh nghiệp theo quy định của pháp luật dân sự và doanh nghiệp.
| Tiêu chí phân tích | 01 Người đại diện | Nhiều Người đại diện (từ 02 trở lên) |
| Mức độ linh hoạt | Tập trung quyền lực, ra quyết định nhanh chóng | Phân hóa chuyên môn (Tài chính, Kinh doanh, Kỹ thuật...) |
| Rủi ro vận hành | Bị đình trệ nếu người đại diện vắng mặt, lạm quyền | Tránh phụ thuộc vào 01 cá nhân, kiểm soát chéo lẫn nhau |
| Quản trị nội bộ | Ít phát sinh mâu thuẫn thẩm quyền | Dễ xung đột thẩm quyền nếu Điều lệ soạn thảo không rõ |
| Xác minh với Bên thứ ba | Ngân hàng, đối tác dễ xác minh tư cách | Đối tác buộc phải soi kỹ Điều lệ để thẩm định thẩm quyền |
Sự thiếu sót trong quy định của Điều lệ chính là cội nguồn dẫn đến các cuộc tranh chấp thẩm quyền ký kết hợp đồng, bị đối tác từ chối giao dịch hoặc bị Tòa án tuyên hợp đồng vô hiệu do vô thẩm quyền.
Để tối ưu hóa ưu điểm của mô hình nhiều người đại diện và triệt tiêu các nguy cơ rủi ro pháp lý, doanh nghiệp cần đưa việc phân quyền vào quy trình nội bộ doanh nghiệp một cách bài bản.
Sự đồng hành của dịch vụ luật sư doanh nghiệp từ các công ty luật uy tín giúp doanh nghiệp xây dựng hành lang điều hành an toàn:
Tư vấn và thiết lập Điều lệ công ty chuẩn mực: Luật sư doanh nghiệp hỗ trợ cụ thể hóa hạn mức phê duyệt giao dịch, thẩm quyền ký kết hợp đồng và phân định trách nhiệm của từng chức danh đại diện trong Điều lệ và quy chế quản lý nội bộ.
Chuẩn hóa quy trình giao kết hợp đồng: Luật sư tư vấn giúp xây dựng quy trình phê duyệt nội bộ và quy trình kiểm soát nội bộ, quy định rõ người đại diện nào được phép ký kết từng loại hợp đồng, đảm bảo mọi giao dịch đều đúng thẩm quyền.
Cập nhật chính xác trên Đăng ký kinh doanh: Hướng dẫn doanh nghiệp làm thủ tục ghi nhận đầy đủ thông tin, chức danh của tất cả người đại diện theo pháp luật trên Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC).
Đăng ký con dấu và phân quyền chữ ký số: Tư vấn quy chế quản lý con dấu và đăng ký chữ ký số riêng cho từng người đại diện theo đúng chức năng nhiệm vụ, tránh việc chiếm giữ con dấu trái phép.
Đại diện giải quyết tranh chấp thẩm quyền: Khi xảy ra mâu thuẫn giữa các người đại diện hoặc phát sinh khiếu nại từ bên thứ ba về hiệu lực hợp đồng, luật sư tư vấn doanh nghiệp sẽ trực tiếp tham gia đàm phán, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp trước Tòa án hoặc Trọng tài thương mại.
Chủ động xây dựng cơ chế phân quyền minh bạch cho mô hình nhiều người đại diện dưới sự tư vấn chuyên sâu của luật sư riêng chính là chìa khóa chiến lược giúp doanh nghiệp vận hành hanh thông, phòng ngừa rủi ro và phát triển bền vững.
Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không phải văn bản tư vấn pháp lý chính thức.Quý vị nếu có vướng mắc có liên quan, có thể liên hệ với các luật sư giàu kinh nghiệm của Công ty Luật TNHH Everest để được hỗ trợ. Hotline: (024) 66.527.527, Email: info@everest.org.vn hoặc Trực tiếp tại các văn phòng của Công ty Luật TNHH Everest.
TVQuản trị viênQuản trị viên
Xin chào quý khách. Quý khách hãy để lại bình luận, chúng tôi sẽ phản hồi sớm