Phân biệt cổ phiếu và trái phiếu công ty cổ phần chuẩn xác

1. Bản chất pháp lý và vị thế của người sở hữu cổ phiếu và trái phiếu

Về bản chất pháp lý, cổ phiếu là chứng chỉ do công ty cổ phần phát hành, bút toán ghi sổ hoặc dữ liệu điện tử xác nhận quyền sở hữu một hoặc một số cổ phần của công ty đó. Khi nhà đầu tư mua cổ phiếu, họ trở thành cổ đông - tức là một trong các chủ sở hữu của công ty. Vốn góp từ việc bán cổ phiếu sẽ cấu thành nên vốn điều lệ của doanh nghiệp. Cổ phiếu không có thời hạn hoàn trả; vốn cổ phần sẽ ở lại với công ty cho đến khi doanh nghiệp giải thể hoặc phá sản. Cổ đông chịu trách nhiệm về các khoản nợ của công ty trong phạm vi số vốn đã góp.

Ngược lại, trái phiếu là loại chứng khoán xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với một phần nợ của tổ chức phát hành. Người mua trái phiếu trở thành chủ nợ (chái chủ) của công ty cổ phần, hoàn toàn không phải là chủ sở hữu. Tiền thu được từ phát hành trái phiếu được tính vào vốn vay (nợ phải trả) chứ không phải vốn điều lệ. Trái phiếu luôn có thời hạn xác định (kỳ hạn trái phiếu). Khi đến hạn, công ty cổ phần có nghĩa vụ bắt buộc phải hoàn trả gốc và lãi cho trái chủ bất kể kết quả kinh doanh lời hay lỗ. Nhờ dịch vụ luật sư riêng, doanh nghiệp có thể cân đối hợp lý vốn chủ sở hữu và nợ phải trả qua việc phát hành chứng khoán.

2. Quyền lợi tài chính và mức độ rủi ro của người nắm giữ

Quyền lợi tài chính của cổ đông sở hữu cổ phiếu phụ thuộc trực tiếp vào kết quả hoạt động kinh doanh của công ty cổ phần. Cổ đông được hưởng cổ tức khi công ty kinh doanh có lãi và đã hoàn thành các nghĩa vụ thuế, tài chính. Mức cổ tức không cố định (trừ cổ phần ưu đãi cổ tức) và do Đại hội đồng cổ đông quyết định. Bên cạnh đó, cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ thông có quyền tham gia quản trị, biểu quyết tại Đại hội đồng cổ đông. Rủi ro của cổ đông là cao nhất: nếu công ty phá sản, cổ đông chỉ được nhận lại tài sản sau khi công ty đã thanh toán hết các khoản nợ (bao gồm nợ trái phiếu).

Đối với trái chủ, quyền lợi tài chính mang tính ổn định và ưu tiên cao hơn. Trái chủ được hưởng một mức lãi suất cố định hoặc định kỳ theo thỏa thuận, không phụ thuộc vào việc công ty làm ăn có lãi hay thua lỗ. Tuy nhiên, trái chủ không có quyền tham gia quản trị, không được dự họp hay biểu quyết các vấn đề nội bộ của công ty cổ phần. Trong trường hợp công ty giải thể hoặc phá sản, trái chủ được ưu tiên thanh toán các khoản nợ gốc và lãi trước các cổ đông. Việc hiểu rõ bức tranh rủi ro này giúp các bên đưa ra phương án tài chính an toàn.

Cổ phiếu đại diện cho vốn chủ sở hữu còn trái phiếu đại diện cho nghĩa vụ nợ của công ty cổ phần. Việc lựa chọn phát hành công cụ nào phụ thuộc vào nhu cầu vốn dài hạn hay ngắn hạn và năng lực chịu đựng rủi ro tài chính của doanh nghiệp.Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không phải văn bản tư vấn pháp lý chính thức.Quý vị nếu có vướng mắc có liên quan, có thể liên hệ với các luật sư giàu kinh nghiệm của Công ty Luật TNHH Everest để được hỗ trợ. Hotline: (024) 66.527.527, Email: info@everest.org.vn hoặc Trực tiếp tại các văn phòng của Công ty Luật TNHH Everest.