Phương pháp giải quyết tranh chấp cổ đông công ty cổ phần

1. Các dạng tranh chấp cổ đông phổ biến và nguyên nhân phát sinh

Tranh chấp trong công ty cổ phần thường tập tranh vào một số lĩnh vực cốt lõi. Dạng thứ nhất là tranh chấp về tư cách cổ đông và tỷ lệ sở hữu cổ phần. Điều này thường xảy ra khi việc góp vốn không được ghi nhận rõ ràng, nợ tiền mua cổ phần, hoặc việc chuyển nhượng cổ phần giữa các bên vi phạm thủ tục quy định tại Điều lệ. Dạng thứ hai là tranh chấp liên quan đến quyền quản lý, điều hành. Các cổ đông lớn tranh giành quyền kiểm soát Hội đồng quản trị, gạt bỏ cổ đông khác ra khỏi bộ máy lãnh đạo, hoặc ban điều hành cố tình giấu thông tin tài chính không cho cổ đông tiếp cận.

Dạng tranh chấp thứ ba rất hay gặp là xung đột về chia lợi nhuận và quyền lợi tài chính. Cổ đông thiểu số tố cáo cổ đông chi phối rút ruột công ty thông qua các giao dịch với bên liên quan hoặc cố tình không chia cổ tức dù công ty làm ăn có lãi. Nguyên nhân gốc rễ của những mâu thuẫn này phần lớn xuất phát từ bản Điều lệ công ty được soạn thảo hời hợt, sao chép khuôn mẫu mà không lường trước các tình huống xung đột. Khi có sự tham gia của luật sư riêng, các bên có thể tiến hành thương lượng hòa giải dựa trên quy định của điều lệ công ty, tránh việc đưa nhau ra Tòa án gây tổn hại hình ảnh.

2. Các phương thức giải quyết tranh chấp cổ đông hiệu quả

Khi tranh chấp bùng phát, các bên nên ưu tiên giải quyết thông qua thương lượng và hòa giải nội bộ. Đây là phương thức giữ gìn được mối quan hệ hợp tác và bảo mật thông tin kinh doanh của doanh nghiệp. Các bên có thể ngồi lại đàm phán trực tiếp hoặc nhờ sự hỗ trợ của trung gian hòa giải chuyên nghiệp để tìm ra tiếng nói chung. Một giải pháp thường được áp dụng là một bên mua lại toàn bộ cổ phần của bên còn lại theo giá thị trường hoặc giá định giá độc lập để chấm dứt tình trạng bế tắc quản trị.

Trường hợp thương lượng thất bại, giải pháp tài phán tại Trọng tài thương mại hoặc Tòa án nhân dân sẽ được kích hoạt. Cổ đông có quyền khởi kiện hủy bỏ Nghị quyết Đại hội đồng cổ đông, khởi kiện cá nhân thành viên Hội đồng quản trị, Giám đốc/Tổng giám đốc yêu cầu bồi thường thiệt hại, hoặc yêu cầu Tòa án buộc công ty cung cấp sổ sách kế toán. Để quá trình tố tụng đạt hiệu quả, việc thu thập chứng cứ chứng minh hành vi vi phạm và thiệt hại thực tế là yếu tố mang tính quyết định.

Tranh chấp cổ đông là thử thách lớn đối với sự tồn tại của công ty cổ phần. Việc xây dựng Điều lệ chặt chẽ ngay từ đầu kết hợp với tinh thần thượng tôn pháp luật là chìa khóa giải quyết triệt để mọi mâu thuẫn.Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không phải văn bản tư vấn pháp lý chính thức.Quý vị nếu có vướng mắc có liên quan, có thể liên hệ với các luật sư giàu kinh nghiệm của Công ty Luật TNHH Everest để được hỗ trợ. Hotline: (024) 66.527.527, Email: info@everest.org.vn hoặc Trực tiếp tại các văn phòng của Công ty Luật TNHH Everest.