Sự ra đời chủ nghĩa Xã hội khoa học

Bởi Phạm Nhật Thăng - 13/04/2024
view 0
comment-forum-solid 0
Chủ nghĩa xã hội khoa học được hiểu theo hai nghĩa: Theo nghĩa rộng, Chủ nghĩa xã hội khoa học là chủ nghĩa Mác- Lênin, luận giải từ các giác độ triết học, kinh tế học chính trị và chính trị- xã hội về sự chuyển biến tất yếu của xã hội loài người từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản. V.I Lênin đã đánh giá khái quát bộ “Tư bản” - tác phẩm chủ yếu và cơ bản trình bày chủ nghĩa xã hội khoa học... những yếu tố từ đó nảy sinh ra chế độ tương lai . Theo nghĩa hẹp, chủ nghĩa xã hội khoa học là một trong ba bộ phận hợp thành chủ nghĩa Mác - Lênin. Trong tác phẩm “Chống Đuyrinh”, Ph.Ăngghen đã viết ba phần: “triết học”, “kinh tế chính trị” và “chủ nghĩa xã hội khoa học”. V.I.Lênin, khi viết tác phẩm “Ba nguồn gốc và ba bộ phận hợp thành chủ nghĩa Mác”, đã khẳng định: “Nó là người thừa kế chính đáng của tất cả những cái tốt đẹp nhất mà loài người đã tạo ra hồi thế kỷ XIX, đó là triết học Đức, kinh tế chính trị học Anh và chủ nghĩa xã hội Pháp”

Hoàn cảnh lịch sử ra đời chủ nghĩa xã hội khoa học

Vào những năm 40 của thế kỷ XIX, cuộc cách mạng công nghiệp phát triển mạnh mẽ tạo nên nền đại công nghiệp. Nền đại công nghiệp cơ khí làm cho phương

thức sản xuất tư bản chủ nghĩa có bước phát triển vượt bậc. Trong tác phẩm “Tuyên

ngôn của Đảng Cộng sản”, C.Mác và Ph.Ăngghen đánh giá: “Giai cấp tư sản trong quá

trình thống trị giai cấp chưa đầy một thế kỷ đã tạo ra một lực lượng sản xuất nhiều hơn

và đồ sộ hơn lực lượng sản xuất của tất cả các thế hệ trước đây gộp lại”

.Cùng với quá trình phát triển của nền đại công nghiệp, sự ra đời hai hai giai cấp cơ bản, đối lập về

lợi ích, nhưng nương tựa vào nhau: giai cấp tư sản và giai cấp công nhân. Cũng từ đây,

cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân chống lại sự thống trị áp bức của giai cấp tư

sản, biểu hiện về mặt xã hội của mâu thuẫn ngày càng quyết liệt giữa lực lượng sản

xuất mang tính chất xã hội với quan hệ sản xuất dựa trên chế độ chiếm hữu tư nhân tư

bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất. Do đó, nhiều cuộc khởi nghĩa, nhiều phong trào đấu

tranh đã bắt đầu và từng bước có tổ chức và trên quy mô rộng khắp. Phong trào Hiến

chương của những người lao động ở nước Anh diễn ra trên 10 năm (1836 - 1848);

Phong trào công nhân dệt ở thành phố Xi-lê-di, nước Đức diễn ra năm 1844. Đặc biệt,

phong trào công nhân dệt thành phố Li-on, nước Pháp diễn ra vào năm 1831 và năm

1834 đã có tính chất chính trị rõ nét. Nếu năm 1831, phong trào đấu tranh của giai cấp

công nhân Li-on giương cao khẩu hiệu thuần túy có tính chất kinh tế “sống có việc làm

hay là chết trong đấu tranh” thì đến năm 1834, khẩu hiệu của phong trào đã chuyển

sang mục đích chính trị: “Cộng hòa hay là chết”.

Xem thêm:Dịch vụ pháp lý trong lĩnh vực doanh nghiệp của Công ty Luật TNHH Everest

Sự phát triển nhanh chóng có tính chính trị công khai của phong trào công nhân

đã minh chứng, lần đầu tiên, giai cấp công nhân đã xuất hiện như một lực lượng chính

trị độc lập với những yêu sách kinh tế, chính trị riêng của mình và đã bắt đầu hướng

thẳng mũi nhọn của cuộc đấu tranh vào kẻ thù chính của mình là giai cấp tư sản. Sự

lớn mạnh của phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân đòi hỏi một cách bức thiết

phải có một hệ thống lý luận soi đường và một cương lĩnh chính trị làm kim chỉ nam

cho hành động.

Điều kiện kinh tế - xã hội ấy không chỉ đặt ra yêu cầu đối với các nhà tư tưởng

của giai cấp công nhân mà còn là mảnh đất hiện thực cho sự ra đời một lý luận mới,

tiến bộ- chủ nghĩa xã hội khoa học.

Tiền đề khoa học tự nhiên và tư tưởng lý luận

a) Tiền đề khoa học tự nhiên

Sau thế kỷ ánh sáng, đến đầu thế kỷ XIX, nhân loại đã đạt nhiều thành tựu to

lớn trên lĩnh vực khoa học, tiêu biểu là ba phát minh tạo nền tảng cho phát triển tư duy

lý luận. Trong khoa học tự nhiên, những phát minh vạch thời đại trong vật lý học và

sinh học đã tạo ra bước phát triển đột phá có tính cách mạng: Học thuyết Tiến hóa;

Định luật Bảo toàn và chuyển hóa năng lượng; Học thuyết tế bào. Những phát minh

này là tiền đề khoa học cho sự ra đời của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa

duy vật lịch sử, cơ sở phương pháp luận cho các nhà sáng lập chủ nghĩa xã hội khoa

học nghiên cứu những vấn đề lý luận chính trị- xã hội đương thời.

Xem thêm:  Dịch vụ pháp lý giải thể doanh nghiệp của Công ty Luật TNHH Everest

c) Tiền đề tư tưởng lý luận

Cùng với sự phát triển của khoa học tự nhiên, khoa học xã hội cũng có những

thành tựu đáng ghi nhận, trong đó có triết học cổ điển Đức với tên tuổi của các nhà

triết học vĩ đại: Ph.Hêghen (1770 -1831) và L. Phoiơbắc (1804 - 1872); kinh tế chính

trị học cổ điển Anh với A.Smith (1723-1790) và D.Ricardo (1772-1823); chủ nghĩa

không tưởng phê phán mà đại biểu là Xanh Ximông (1760-1825), S.Phuriê (1772-

1837) và R.O-en (1771-1858).

Những tư tưởng xã hội chủ nghĩa không tưởng Pháp đã có những giá trị nhất

định:

1) Thể hiện tinh thần phê phán, lên án chế độ quân chủ chuyên chế và chế độ tư

bản chủ nghĩa đầy bất công, xung đột, của cải khánh kiệt, đạo đức đảo lộn, tội ác gia

tăng;

2) đã đưa ra nhiều luận điểm có giá trị về xã hội tương lai: về tổ chức sản xuất

và phân phối sản phẩm xã hội; vai trò của công nghiệp và khoa học - kỹ thuật; yêu

cầu xóa bỏ sự đối lập giữa lao động chân tay và lao động trí óc; về sự nghiệp giải

phóng phụ nữ và về vai trò lịch sử của nhà nước...;

3) chính những tư tưởng có tính

phê phán và sự dấn thân trong thực tiễn của các nhà xã hội chủ nghĩa không tưởng,

trong chừng mực, đã thức tỉnh giai cấp công nhân và người lao động trong cuộc đấu

tranh chống chế độ quân chủ chuyên chế và chế độ tư bản chủ nghĩa đầy bất công,

xung đột.

Khuyến nghị của Công ty Luật TNHH Everest

[a] Bài viết  được chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest thực hiện nhằm mục đích nghiên cứu khoa học hoặc phổ biến kiến thức pháp luật, hoàn toàn không nhằm mục đích thương mại. 

[b] Bài viết  có sử dụng những kiến thức hoặc ý kiến của các chuyên gia được trích dẫn từ nguồn đáng tin cậy. Tại thời điểm trích dẫn những nội dung này, chúng tôi đồng ý với quan điểm của tác giả. Tuy nhiên, quý vị chỉ nên coi đây là những thông tin tham khảo, bởi nó có thể chỉ là quan điểm cá nhân người viết.

[c] Trường hợp cần giải đáp thắc mắc về vấn đề có liên quan, hoặc cần ý kiến pháp lý, hoặc thuê luật sư tư vấn cho vụ việc cụ thể, Quý vị vui lòng liên hệ với luật sư, chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest qua Tổng đài tư vấn pháp luật: (024) 66 527 527, E-mail: info@everest.org.vn.

TVQuản trị viênQuản trị viên

Xin chào quý khách. Quý khách hãy để lại bình luận, chúng tôi sẽ phản hồi sớm

Trả lời.
Thông tin người gửi
Bình luận
Nhấn vào đây để đánh giá
024 66 527 527
0.67194 sec| 1019.07 kb