Điều kiện trở thành Trọng tài viên theo luật định

0
112
Đánh giá

Giải quyết tranh chấp thương mại bằng phương thức trọng tài đang rất phổ biến hiện nay. Đối với phương thức này, trọng tài viên đóng vai trò rất quan trọng. Để tham gia vào một vụ giải quyết tranh chấp, trọng tài viên cần đáp ứng một số yêu cầu. Bài viết sẽ chia sẻ những điều kiện, tiêu chuẩn để trở thành trọng tài viên thương mại.  

trọng tài viên
Để có đáp án nhanh nhất trong lĩnh vực pháp luật dân sự, gọi Tổng đài tư vấn pháp luật (24/7): 1900 6198

Trọng tài viên là gì?

Giải quyết tranh chấp thương mại bằng phương thức trọng tài là phương thức nhờ một bên thứ ba phân xử; giải quyết tranh chấp giữa hai bên và đưa ra phán quyết về vụ việc. Theo đó, bên thứ ba trong vụ việc chính là trọng tài viên.

Theo Điều 3 Luật Trọng tài thương mại năm 2010:

“5. Trọng tài viên là người được các bên lựa chọn hoặc được Trung tâm trọng tài hoặc Tòa án chỉ định để giải quyết tranh chấp theo quy định của Luật này.”

Trọng tài viên có hai loại: trọng tài vụ việc và trọng tài quy chế. Cụ thể:

  • Trọng tài quy chế là hình thức giải quyết tranh chấp tại một Trung tâm trọng tài theo quy định của Luật này và quy tắc tố tụng của Trung tâm trọng tài đó. (Khoản 6 Điều 3).
  • Trọng tài vụ việc là hình thức giải quyết tranh chấp theo quy định của Luật này và trình tự, thủ tục do các bên thoả thuận. (khoản 7 Điều 3).

Trọng tài là một phương thức giải quyết tranh chấp đề cao sự thỏa thuận. Các bên sẽ thống nhất đưa tranh chấp ra trọng tài; lựa chọn pháp luật; hình thức tổ chức hay thời gian tổ chức phiên giải quyết tranh chấp. Quá trình trên sẽ thực hiện theo thỏa thuận giữa hai bên. Điều này khiến giải quyết bằng trọng tài giúp tiết kiện thời gian cho các bên; giúp các thương nhân trách được các thủ tục tố tụng rườm rà, kéo dài.

Xem thêm về Giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế bằng phương thức trọng tài.

Điều kiện trở thành trọng tài viên

Điều kiện trở thành trọng tài viên được quy định tại Điều 20 Luật Trọng tài thương mại năm 2010. Theo đó, trọng tài viên cần đáp ứng một số tiêu chí sau:

“1. Những người có đủ các tiêu chuẩn sau đây có thể làm Trọng tài viên:

a) Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo quy định của Bộ luật dân sự;

b) Có trình độ đại học và đã qua thực tế công tác theo ngành đã học từ 5 năm trở lên;

c) Trong trường hợp đặc biệt, chuyên gia có trình độ chuyên môn cao và có nhiều kinh nghiệm thực tiễn, tuy không đáp ứng được yêu cầu nêu tại điểm b khoản này, cũng có thể được chọn làm Trọng tài viên.”

Theo điều luật, yếu tố về chuyên môn là một yêu cầu quan trọng đối với trọng tài viên. Do hoạt động tố tụng trọng tài cần người có chuyên môn vững vàng, do đó cần có những hiểu biết nhất định về pháp luật và kinh nghiệm thực tế. Không chỉ thế, một số trường hợp đặc biệt, yêu cầu về nhân sự, cơ quan có thẩm quyền có thể cho phép các chuyên gia có trình độ chuyên môn cao về pháp luật làm Trọng tài viên. Điều này cũng tương tự như quy định bổ nhiệm các thẩm phán.

Ngoài những quy định ở khoản 1, các trọng tài viên có thể cần đáp ứng các yêu cầu khác mà trung tâm trọng tài quy định. Cụ thể, nhiều trung tâm trọng tài ngoài các yêu cầu theo luật định, còn có những quy chế riêng về chuyên môn, đạo đức, kinh nghiệm nhất định.

Những trường hợp không được làm Trọng tài viên

Nhà nước cũng có một số quy định hạn chế làm trọng tài. Cụ thể, Điều 20 Luật Trọng tài thương mại năm 2010 quy định:

2. Những người có đủ tiêu chuẩn quy định tại khoản 1 Điều này nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây không được làm Trọng tài viên:

a) Người đang là Thẩm phán, Kiểm sát viên, Điều tra viên, Chấp hành viên, công chức thuộc Toà án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, Cơ quan điều tra, Cơ quan thi hành án;

b) Người đang là bị can, bị cáo, người đang chấp hành án hình sự hoặc đã chấp hành xong bản án nhưng chưa được xóa án tích.

Khoản a quy định những cá nhân đang làm việc trong bộ máy nhà nước. Nhà nước cần đảm bảo các công chức, viên chức này phải hoạt động có trách nhiệm với công việc; với nhân dân; và chuyên tâm vào công việc. Thông thường, khi trọng tài giai quyết một tranh chấp, các bên khi không đồng ý với phán quyết trọng tài thì có thể đưa ra Tòa án. Do đó, để đảm bảo tính vô tư khách quan, những người làm trong cơ quan tố tụng nhà nước không được làm Trọng tài viên để đảm bảo cho hoạt động xét xử.

Khoản b là những cá nhân bị hạn chế quyền dân sự bởi hành vi có lỗi của họ. Họ bị hạn chế không chỉ đối với việc trở thành trọng tài viên mà còn nhiều lĩnh vực khác. Điều này là bởi Nhà nước muốn ngăn ngừa các rủi ro đối với một số nghề đặc thù và quan trọng trong xã hội.

Xem thêm:

Khuyến nghị của Công ty Luật TNHH Everest:

  1. Bài viết trong lĩnh vực pháp luật dân sự được luật sư, chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest thực hiện nhằm mục đích nghiên cứu khoa học hoặc phổ biến kiến thức pháp luật, hoàn toàn không nhằm mục đích thương mại.
  2. Bài viết có sử dụng những kiến thức hoặc ý kiến của các chuyên gia được trích dẫn từ nguồn đáng tin cậy. Tại thời điểm trích dẫn những nội dung này, chúng tôi đồng ý với quan điểm của tác giả. Tuy nhiên, quý Vị chỉ nên coi đây là những thông tin tham khảo, bởi nó có thể chỉ là quan điểm cá nhân người viết.
  3. Trường hợp cần giải đáp thắc mắc về vấn đề có liên quan, hoặc cần ý kiến pháp lý cho vụ việc cụ thể, Quý vị vui lòng liên hệ với chuyên gia, luật sư của Công ty Luật TNHH Everest qua Tổng đài tư vấn pháp luật: 1900 6198, E-mail: info@everest.org.vn